كد مطلب: 8134
تعداد بازدید : 1116
تاريخ انتشار: شنبه 29 خرداد 1395 ساعت 17:32
آخرین بروزرسانی:

تاریک و روشنایی معلم شهید؛ علی شریعتی!

معلم شهید و معلم انقلاب لقب روح جست وجوگر دکتر علی شریعتی است که در جست و جوی حقیقت مسیرهای زیادی را پیمود و راه های نرفته بیشماری را رفت.
82117103-70804890

علی شریعتی که به سال 1312 هجری خورشیدی زاده شد؛ تا وقتی به سال 1356 درگذشت؛ چهل و چهار سال پر فراز و نشیب را از روستایی در کاهک سبزوار تا مشهد، پاریس و برخی دیگر از شهرهای اروپا، تهران، زندان قزل قلعه و اوین و در نهایت ساوت همپتون انگلیس پشت سر گذاشت.
شریعتی بعد از پایان تحصیلات دبیرستانی و دانشسرای مقدماتی در دانشگاه مشهد ادبیات فارسی خواند و بعد از آن با انصراف از تحصیل در رشته فلسفه دانشگاه تهران توانست با بورس تحصیلی در سال 1337 به فرانسه برود و در دانشگاه سوربن در رشته جامعه شناسی تحصیل کند.
وی با پایان تحصیلاتش در فرانسه سال 1348 به ایران بازگشت و به دلیل اقدامات پیش از ترک ایران علیه رژیم شاه دستگیر و زندانی شد.
نویسنده کتاب «کویر» در دوره ای پنج ساله تدریس در دبیرستان های اطراف مشهد و دانشگاه این شهر را آغاز کرد و در نهایت سال 48 برای سخنرانی در حسینیه ارشاد دعوت شد و مسوولیت امور فرهنگی این مرکز را بر عهده گرفت.
سخنرانی های دکتر شریعتی که با شور فراوان بیان و بعدها به کتاب تبدیل می شد، توجه بسیاری از جوانان را به فساد عمیق و دامنه دار در رژیم شاه جلب کرد و در همان حال موجب توجه ساواک به وی شد.

***شریعتی؛ برخوردار از قریحه شاعری!
شریعتی غیر از تالیف و تدریس و ترجمه که همت خود را بر آنها گماشته بود در ایران و حتی اروپا عضو سازمان های آزادیخواه و نهضت های مقاومت از جمله نهضت مقاومت ملی به رهبری سیدمحمود طالقانی و مهندس مهدی بازرگان، نهضت آزادی ایران با همراهی مصطفی چمران و ابراهیم یزدی و سازمان آزادیبخش الجزایر بود.
برنامه های او در حسینیه ارشاد در سال 52 متوقف شد و وی از آن پس تا زمان ترک پنهانی ایران در سال 56 یا در خفا یا ناراحت و مضطرب از زندانی شدن عزیزانش از جمله پدر و برادر همسرش یا در زندان زندگی کرد و در نهایت 29 خرداد همان سال به طرز مشکوکی در انگلیس دنیا را ترک گفت.
علی شریعتی یقینا از خلال نوشته هایش به چند خصوصیت مشهور است: یکی آنکه به شدت بر زبان فارسی مسلط و متون پیشینیان را خوب خوانده بود بگونه ای که آثار هر یک از شاعران بزرگ فارسی را از بعد ویژه‌ای بررسی می‌کرد. عظمت اندیشه مولوی را در تاریخ تفکر انسانی، یگانه و بی‌همتا می‌شناخت و دلبستگی‌های ملی و میهنی فردوسی را ستایش می کرد.
اما در این میان حافظ را شاعری متفاوت می‌شمارد و می گفت : «حافظ چیز دیگری است، نه منوچهری زمینی است و نه مولوی آسمانی، روحش فاصله زمین و آسمان را پر کرده است».
این قریحه شاعری و سیر و سلوک در آثار شاعران گذشته در آثار او نمود یافته است و همین یقینا اولین عامل گرایش های فراوان به آثار اوست.
اما شریعتی به همین ظواهر اکتفا نمی کند و در ایران و بعد اروپا به تحصیل و تفحص در تاریخ اسلام و ایران، تاریخ تشیع، فقه و اصول، مکاتب اقتصادی و اجتماعی و حتی سیاسی روز جهان پرداخت. در پی این مطالعات بود که کتاب هایی همچون «درس های اسلام شناسی»، «تشیع علوی و تشیع صفوی»، «بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی» و ...را نوشت.

***شریعتی در بوته نقد
هر چند آثار او پیش و پس از پیروزی انقلاب اسلامی همواره با استقبال روبرو شده است و خانواده او با تاسیس بنیاد فرهنگی شریعتی وظیفه چاپ آثار او را برعهده گرفته اند؛ همواره در مورد محتوای این آثار بحث هایی وجود داشته که به پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نیز منحصر نمی شود.
بنابراین شریعتی یکی از چهره ها و متفکرانی است که آثار او بارها در کرسی های دانشگاهی، یا حوزه های علمیه و رسانه های مکتوب نقد شده است.
مقام معظم رهبری در مصاحبه ای با روزنامه جمهوری اسلامی به تاریخ سی خرداد 1360در مورد وی گفته اند: «شریعتی یک چهره دردمند، پرسوز و پیگیر برای حاکمیت اسلام بود. از جمله منادیانی که از طرح اسلام به صورت یک ذهنیت و غفلت از طرح اسلام به صورت ایدئولوژی و قاعده نظام اسلامی رنج می برد».
همچنین علامه طباطبایی در کتاب «سیری در زندگانی استاد مطهری» در مورد شریعتی معتقد است: «بسیاری از نوشته های ایشان با مبانی و اصول معارف اسلامی یعنی با گرامی ترین سرمایه معنوی ما که سعادت دنیا و آخرت به آن وابسته است سازگار نیست و از طرف دیگر آن نوشته ها در میان طبقات مختلف رواج کامل یافته است».
در همین نوشته علامه طباطبایی تذکر می دهد که «ادب اسلامی را که دعوت با حکمت و موعظه حسنه و جدال به نحو احسن است...رعایت کنید و اعلام می کنم راضی نیستم احدی به استناد گفته من علیه کسی بدگویی کند».
یافتن نقدها و نظرهای له و علیه شریعتی با جست وجویی ساده در فضای مجازی، کتابخانه ها و کتابفروشی ها و آرشیو رسانه ها و مجلات قابل دسترسی است.
اما مهم تر از تعداد موافقان و مخالفان شاید همین توجه به او به عنوان شخصیتی تاثیرگذار باشد که لزوم نقد درست و اصولی آثار شریعتی را ضروری می سازد.ایرنا


نظرات (0)

اولین نظر را شما ارسال کنید.

ارسال نظر

نام*
پست الکترونیکی
دیدگاه*