كد مطلب: 6760
تعداد بازدید : 1286
تاريخ انتشار: چهارشنبه 30 دی 1394 ساعت 10:31
آخرین بروزرسانی: جمعه 2 بهمن 1394 ساعت 21:13

علم بهتر است یا ثروت ؟

تاملی جامعه شناختی درباره یک پرسش قدیمی ! واقعااین پرسش تا چه حد درست بنظر می رسد؟ باید گفت مهمترین ایراد این پرسش ناشی از وجود صفت تفضیلی "بهتر " در آن است . "بهتر" یا " بدتر" بودن نوعی فردیت و قضاوت فردی را به ذهن متبادر می سازد که نمی تواند به درستی به این پرسش ، پاسخ دهد.
EDITORC8aCOxScreensh

 به عبارت دیگر پرسش را به وادی ذوق و سلیقه می کشاندکه گمان می رود فرد می تواند در آن و  با اختیار کامل دست به انتخاب بزند. مناسب تر آنست که عبارت را به این شکل تصحیح نماییم ؛ علم برتر است یا ثروت؟ اگر بپذیریم که هر نظام اجتماعی از چند خرده نظام کوچکتر مانند؛ سیاست ، اقتصاد ، فرهنگ و خانواده تشکیل شده است ، آنگاه می توانیم ادعا کنیم که هر خرده نظام هم از منطق خاص خود برخوردار می باشد. به طور مثال منطق سیاست ؛ قدرت و کنترل / منطق اقتصاد ؛ بازار و سود / منطق فرهنگ ؛ خلاقیت و انسجام/ و منطق خانواده عبارت از ؛ مشروعیت تولید نسلی می باشد. در این میان می توان علم را متعلق به خرده نظام فرهنگ ، و ثروت را متعلق به خرده نظام اقتصاد دانست.  همچنین در مقایسه برای دریافتن برتری میان این دو باید به ویژگی های خاص هر جامعه توجه کرد، به طور مثال مورد ایران نشان می دهد که اکنون ثروت موفق شده تا حد زیادی منطق درونی خود را بر منطق علم برتری بخشد . پولی شدن دانشگاه ها به علت تنگناهای بودجه ای آموزش عالی کشور، رشد فزاینده  بازار سیاه خرید مقاله ، پایان نامه و مدرک ،حاکمیت کنکور در زندگی روزمره و کالایی شدن آموزش( رشد فزاینده موسسات کنکور ) ، کاهش منزلت معلمان تا حد پرولتاریای اموزشی در جامعه ، تفوق یافتن آموزش، بر پرورش در مدارس و... همگی نشان از برتری سود و بازار( منطق اقتصاد ) بر خلاقیت و انسجام ( منطق فرهنگ ) دارد بنابراین می توان به جرئت گفت که در ایران کنونی ؛ ثروت از علم برتر است.البته  که چنین برتری به طور نسبی در سراسر جهان وجود دارد، چون سرمایه داری افسارگسیخته با منطق سود و انباشت ثروت، بر همه عرصه های فردی و اجتماعی سیطره یافته است. همچنین مقایسه میان جایگاه فرهنگ (علم ) و اقتصاد (ثروت ) در ایران با جهان توسعه یافته نشان می دهد که متاسفانه بر خلاف حضور مستقل علم در غرب،  علم در ایران همواره ابزاری جهت کسب پرستیژ حکومت ها بوده است. از گذشته های دور که دانشمندانی همچون ابن سینا ، بیرونی و ... زینت المجالس دربار شاهان بوده اند، تا ورود تجدد به ایران و تاسیس دانشگاه تهران ، علم همواره ابزاری برای کنترل بیشتر جامعه قلمداد می شد.بنابراین می توان به این گزاره رسید که در ایران کنونی؛ قدرت و ثروت از علم برتر هستند ، البته می توان امیدوار بود که با دموکراتیک شدن قدرت و کسب استقلال هرچه بیشتر دانشگاه از سیاست و اقتصاد ، شاهد ارتقاء جایگاه علم در ایران باشیم. شاید در آن زمان بتوان ادعا کرد که علم از ثروت برتر است.

مهران صولتی


نظرات (0)

اولین نظر را شما ارسال کنید.

ارسال نظر

نام*
پست الکترونیکی
دیدگاه*